آثار باستانی سبزوار

1-مسجد جامع سبزوار

مسجد جامع سبزوار با مساحتي حدود چهارهزار متر مربع مشتمل بر ايوانهاي قبله و شمالي ، صحن ، شبستان و رواق در حاشيه جنوبي خيابان بيهق اين شهر واقع است .  بنا بر شواهد معماري بخشهايي از اين بنا در طول زمان بازسازي و مرمت شده است . در ضلع جنوبي ايوان قبله محراب قرار دارد كه بر بالاي آن كتيبه اي به تاريخ 1292 ه . ق و بر راس اين ايوان دو مناره آجري ديده مي شود .  در طرفين اين قسمت شبستانهايي با طاق ضربي بلند همزمان با بناي ايوان جنوبي ايجاد شده است . در دالان سمت شرقي ايوان شمالي مسجد كتيبه هايي به صورت سنگ نوشته از دوران صفويه با تاريخ هاي 979 و 1136 ه . ق درباره مراعات سكنه سبزوار و دستوري از شاه طهماسب صفوي ثبت مي باشد . از عمده تزئينات مسجد جامع سبزوار كاشي هفت سنگ و كاشيكاري خشتي است . اين بنا ويژگيهاي معماري سده هشتم هجري را نشان مي دهد.

اين بنا در حاشيه جنوبي خيابان بيهق واقع گرديده و حدود چهار هزار مترمربع وسعت دارد مسجد جامع سبزوار از انواع مساجد چهار ايواني است كه ايوان قبله با ارتفاع حدود 20متر و ايوان مقابل آن با بلندي 14متر رفيع تر از ايوان هاي جانبي مي باشد بر فراز دوسوي ايوان قبله دومناره به ارتفاع 11متر در اوايل دوره پهلوي افزوده اند اين مسجد علاوه بر ايوان ها داراي شبستاني است بزرگ درسمت غرب كه پوشش گنبدي آن برفراز پايه هاي قطور آجري اجرا شده است ورودي اصلي مسجد گويا در گذشته از انتهاي ايوان شمالي بوده كه به دنبال تعريض خيابان بيهق راه ورود به مسجد از رواقهاي طرفين ايوان در نظر گرفته شده است.

 تزيينات معماري مسجد جامع سبزوار عمدتا كاشي هفت رنگ است كه نماي ايوان جنوبي و ايوانچه هاي طرفين به آن مزين است رويه ديوار شرقي مسجد نيز باكاشي خشتي هفت رنگ زينت يافته است براساس كتيبه اي كاشي ها در سال 1385هجري قمري نصب شده است كتيبه هاي سنگي متعددي كه بر پايه ايوان ها نصب شده از اسناد تاريخي مهم دوره صفوي محسوب ميشوند مضمون دو كتيبه ايوان شمالي كه دارا ي تاریخ 1136هجري قمري است .

معافيت مردم ازدادن پيشكش ورود و تعهد متصدي امر درعدم دريافت آن مي باشدكتيبه ديگري با خط خوش و مر بوط به سال 979هجري قمري در دالان سمت شرقي ايوان شمالي نصب گرديده و به موجب آن به دستور شاه طهماسب اول صفوي گرفتن اجرت غسالي و گور كني نامشروع و ممنوع اعلام شده است در كتاب و مطلع الشمس از كتبيه هاي سنگي ديگري با تاريخ هاي 1276و1290هجري قمري در ايوان شمالي و ديوار غربي مسجد نام برده شده است در مورد تاريخ دقيق احداث بنا سندي در دست نيست اما نقشه و سبك معماري آن اين امكان رافراهم مي آورد تاقول كساني را كه مسجد جامع سبزواررا به سربداران نسبت داده اند بپذيريم اين مسجد درفهرست آثار تاريخي به ثبت رسيده و عمليات مرمت و حفاظت آن توسط ميراث فرهنگي خراسان انجام شده است .

تاریخچه بنای مسجد

 مسجد جامع سبزوار با مساحتی حدود چهار هزار متر مربع مشتمل بر ایوانهای جنوبی و شمالی، صحن، شبستان های شرقی و غربی و رواق می باشد و امروزه در حاشیه جنوبی خیابان بیهق شهر سبزوار قرار گرفته است.درورودی مسجد جامع سبزوار در هنگام بنا از میان ایوان شمالی بوده که در موقع احداث خیابان بیهق این راه را بسته و دهنه ایوان را با پنجره آهنی بزرگی مسدود نموده اند و برای ورود به مسجد از دو طرف ایوان شمالی سه ایوانچه از شبستان های شمالی مسجد را برای ورود به مسجد در نظر گرفته و برای هر یک در آهنی حجیمی نصب کرده اند. در داخل ایوان و سردر آن کتیبه و نقش و تزیین دیده نمی شود، جز این که برای چند حجره ای که بالای شبستان های طرفین ایوان شمالی که بعدا بنا شده دو پله کج و معوج آهنی در فضای ایوان نصب کرده اند. ارتفاع سردر ایوان شمالی که نمای آن آجری ساده است چهارده متر می باشد. از دیگر ویژگی های ایوان شمالی دو مناره کوتاه کوچک است. علاوه بر این در دالان سمت شرقی ایوان شمالی مسجد کتیبه هایی به صورت سنگ نوشته از دوران شاه طهماسب دوم صفوی با تاریخ های ۹۷۹ و ۱۱۳۶ هجری قمری درباره مراعات سکنه سبزوار ثبت می باشد.

ایوان جنوبی به سبب محراب و تجمع نمازگزاران مهمترین قسمت مسجد می باشد. محراب مسجد در آخر این ایوان قرار دارد و بر بالای آن کتیبه ای است که تاریخ ۱۲۹۲ هجری قمری را نشان می دهد. بر راس این ایوان دو مناره آجری دیده می شود که فاقد تزیین می باشند و از سطح پشت بام یازده متر ارتفاع دارند. ایوان جنوبی در زمان ساخت فاقد تزیینات کاشی یا گچبری بوده و به این ترتیب یادآور اسلوب ابنیه ی اواخر قرن هشتم هجری بوده است، هر چند که بعدها به صورت مفصلی با تزیینات کاشی تزیین گردیده است. عرض ایوان جنوبی ۲۵/۹ متر و ارتفاع ایوان ۶۰/۱۷ متر می باشد. درطرفین این قسمت شبستانهایی با طاق ضربی بلند همزمان با بنای ایوان جنوبی ایجاد شده است. شبستان شرقی در واقع شبستان تابستانی مسجد بوده است و در این فصل فضای مناسبی جهت نمازگزاران به شمار می آمده است. نمای این شبستان در دهه های اخیر با کاشی های خشتی الوان و با نقوش تازه زینت یافته است. بانی این کار بنا بر کتیبه موجود در این مسجد آیت الله حاج میرزا حسین فقیه سبزواری و به سال ۱۳۸۵ بوده است. شبستان غربی در نه دهنه ساخته شده که دهنه وسط را به عنوان راهرو قرار داده و از آنجا وارد شبستان می شده اند و بقیه شبستان غربی راهش از دالان جنب ایوان شمالی مسجد است. نمای این شبستان نیز در گذشته ساده و بدون پوشش بوده و در دهه های اخیر با کاشی های نره سفید و سیاه و با کتیبه هایی شامل نام های مقدس الله، محمد و علی و با خط کوفی بنایی تزیین شده اند.

 پایه های شبستانها و ایوانها در زمان بنا ی مسجد آجری ساده بوده و در دهه های اخیر ازاره تمام پایه ها در چهار طرف مسجد را با سنگ معدن خلج مشهد پوشانده شده اند.از عمده تزیینات مسجد جامع سبزوار کاشی هفت رنگ و کاشیکاری خشتی است. این بنا ویژگی های معماری سده هشتم هجری را نشان می دهد.  

2-موزه ي مردم شناسی سبزوار

از بناهای چهار ایوانی و قاجاری شهر سبزوار ایجاد شده است. بنای مزبور با ساختار محور فرهنگی امروزه در ضلع غربی میدان کارگر و به فاصله نزدیکی از آرامگاه حاج ملا هادی سبزواری و مقبره بقراط واقع گردیده و ورودی آن از ضلع جنوبی و از طریق یک هشتی به ایوان جنوبی منتهی می گردد.علاوه بر چهار ایوان اصلی غرفه هایی نیز مشرف بر حیاط مرکزی ساخته شده و بخش غربی بنا با فضای وسیع خود کاربری اصطبل را داشته است.

هشتی ورودی کاروانسرا دو طبقه بوده و تزئینات عمده معماری آن منحصر به کاربرد طرح های هندسی با استفاده از نقاشی اخرائی بر روی آجر است.

 این بنا به موجب وقفنامه ای در سال 1219 ق توسط  شخصی از باغان سبزوار که در زمان ناصر الدین شاه قاجار سمت سرتیپی داشته است به انضمام یک باب آب انبار مجاور،برای رفاه زائرین حضرت رضا(ع) در بیرون از دروازه نیشابور و در کنار شاهراه خراسان بنیان گردیده است.

بازدید از موزه مردم شناسی سبزوار سفری است خاطره انگیز به گذشته برای معرفی گوشه هایی از آداب و رسوم و مشاغل و حرفه های سنتی این ناحیه که باید آنها را برای آیندگان حفاظت و صیانت نمود.

3-آتشكده آذر برزين مهر با قدمتی ۲۰۰۰ ساله

پيش از اين بررسي ها درباره چهار طاقي مشهور به «خانه ديو» در روستاي «ريوند» در مركز دهستان باشتين وجود اين آتشكده را در سبزوار رد كرده بود اما يافته هاي جديد باستان شناسان مدعي وجود اين آتشكده در سبزوار است.                                                              
«محمد عبدالله زاده ثاني»، باستان شناس اداره ميراث فرهنگي و گردشگري سبزوار گفت: «تاكنون تصور بر اين بود كه اين چهار طاقي يك بناي سنگي بدون تزئينات است اما بررسي هاي جديد به شناسايي ملات گچ در داخل و بيرون اين بنا انجاميد. همچنين بقاياي معماري معروف به پاتاو كه محل عبادت روحانيون زرتشتي بوده است نيز در جريان اين بررسي ها شناسايي شد.»
در اين مطالعات كارشناسان سازمان ميراث فرهنگي سبزوار موفق به شناسايي در ورودي تالار و بقاياي معماري نگهداري استودان(استخوان ها) در اين آتشكده بر روي كوهي به نام ريوند(ريواس) شدند.
عبدالله زاده ثاني گفت: «براساس نظرات مستند «لازار فاني»،«كريستين سن» و «جكسن» آتشكده آذر برزين مهر متعلق به كشاورزان دوران ساساني بوده و در شمال غربي ايالت نيشابور قرار داشته است. همچنين با توجه به بررسي هاي« فائق توحيدي» و ديگر باستان شناسان ايران و با در نظر گرفتن يافته هاي جديد احتمال وجود آتشكده در سبزوار قوت گرفته است.»
وي گفت: «قرار گيري آتشكده بر روي اين كوه به شكل يك زيگورات است و بر خلاف تصور پيشين مبني بر باز بودن اطراف اين آتشكده، بررسي هاي جديد نشان مي دهد كه معماري هايي دراطراف اين بنا وجودداشته و راه دسترسي به آن بسيار سخت بوده است.»
كارشناسان ميراث فرهنگي و گردشگري سبزوار وجود ارتباط بين نيشابور و سبزوار را از ديگر دلايل اثبات اين ادعا مي دانند.
عبدالله زاده ثاني گفت: «در كنار اين آتشكده گياهي به نام ريواس وجود دارد كه طبق مدارك و شواهد موجود در دوره آريايي ها(هزاره اول تا سوم قبل از ميلاد) از اين گياه شرابي بنام هوم درست مي شد و در مراسم ديني و مذهبي آريايي ها مورد استفاده قرار مي گرفت. در برهان قاطع به زبان سانسكريت نيز از اين افشرده به نام صوم ياد شده است كه آن را با تركه انار مخلوط مي كردند و بر روي آتش مي پاشيدند.»
كارشناسان باتوجه به وجود آئين مشابهي در هند امروز بر آنند تا در بررسي هاي آتي خود ارتباط فرهنگي سبزوار با ايران مركزي، آسياي مركزي و هند را مورد بررسي قرار دهند.
در اسناد و مدارك تاريخي موجود در پنچ نطقه ايران از آتشكده آذربرزين مهر ياد شده است كه از جمله آن مي توان به شهر كاشمر اشاره كرد.
آتشكده “آذر برزين مهر“ يكي از سه آتشكده‌ي مهم دوران ساسانيان است كه به طبقه كشاورزان و دهقانان اختصاص داشت 

۴-مناره خسروجرد

 این مناره در آبادی خسروجرد قرار دارد که در اوایل اسلام و قرون اولیه آن مرکز و حاکم نشین منطقه بیهق بوده است که بعدها قصبه سبزوار از خسروجرد آبادتر شده و مدتهاست که مرکز ناحیه سبزوار است. خسروگرد که در گذشته شهرکی آباد و دارای جمعیت زیاد بوده، در جنگ ها و اغتشاش ها و انتقال حکومت از یک سلسله به سلسله دیگر رفته رفته خراب گردیده و آخرین خرابی که موجب ویرانی کامل خسروجرد شده و شهر آباد را به آبادی کوچکی مبدل کرده در موقع انتقال سلطنت از سلجوقیان به خوارزمشاهیان بوده است.

در مورد مسجد جامع خسروجرد و سابقه آن در تاریخ بیهق در چند جا مطالبی آمده است. همچنین این آبادی آرامگاه سادات و علمایی چند بوده است.

شايد بتوان يكي از اركان مهم معماري‌ايران را طراحي و ساخت مناره دانست كه از ديرباز براي استفاده‌هاي گوناگون ساخته مي‌شده است. از جمله كاربردهاي مناره مي‌توان تحت عنوان برج صدر، برج راهيابي، برج نگهباني و غيره ياد كرد. كه هركدام از ‌اين موارد در اقليم و جغرافياي خاصي طراحي و مورد بهره برداري قرارگرفته است.

يكي از ابنيه مهم تاريخ سبزوار همانا مناره بلند خسروجرد مي‌باشد كه در مسيرجاده ابريشم كه از كوير سبزوار مي‌گذشته است و در ابتداي ورودي شهر سبزوار از طرف شاهرود به فاصله چهار الي پنج كيلومتر ساخته شده است. بنا بر اساس كتيبه آن در سال 505 هجري قمري در دوره سلجوقيان با طراحي فوق العاده زيبا با استفاده از تزيينات آجري به صورت تناسبات دايره‌اي و حلقه‌اي از پايين تا به بالا شكل گرفته است. همچنين در ديواره‌هاي مناره با خطوط كوفي ‌اياتي نوشته شده است ارتفاع ‌اين مناره يا ميل 33 متر مي‌باشد كه در وسط آن حدود 100 پله مدور تعبيه شده است.

در ‌اينكه چرا ‌اين مناره تقريباً در روبروي روستاي خسروجرد ساخته شده، بسيار جاي تأمل و بررسي است. از آنجا كه ‌اين روستا قدمت هزار ساله و حتي بيش از ‌اين را دارا است نمي‌توان به سادگي اظهار نظر نمود كه‌اين مناره فقط به لحاظ راه يابي ساخته شده است. هرچند كه ويژگي‌هاي حاصله بيش از هر نظر ديگري نظر فوق را تأييد مي‌كند.

از طرفي به دليل وجود دشت‌هاي سمت غربي مناره كه هموار، و خالي از تپه‌هاي كوتاه و بلند هستند مي‌توان ‌اينگونه تصور كرد كه مناره از فاصله بيش از ده تا پانزده كيلومتر رويت مي‌شده و ‌اين بدان معناست كه به مسافران محل اقامت بعدي يا مقصد بعدي را هر چه باشكوه‌تر نشان دهد. همچنين اگر بگوئيم كه با توجه به دشت‌هاي مجاور اگر به جهت ديده باني از آن استفاده مي‌شده است، جاي هيچ شكي را نخواهد گذاشت.

به هر تقدير‌اين مناره با اصول دقيق و طراحي مناسب و مطلوب ساخته شده به گونه‌اي كه چشم هر مسافر و رهگذري را خيره مي‌سازد و جزء مجموعه‌هاي قابل توجه معماري ‌ايران محسوب مي‌شود. در ورودي آن به سمت غرب باز مي‌شود و يك نفر به راحتي مي‌تواند از راه پله‌هاي مدور داخلي آن خود را به نوك مناره برساند. چنان كه چشم انداز بسيار گسترده‌اي را بتواند تحت تسلط قرار دهد. ‌اين بنا همانگونه كه گفته شد يادگار عصر سلجوقيان و داراي زيبايي‌ها و ظرافت‌هاي همان عصر است

5-مصلی سبزوار

این بنای آجری واقع در حاشیه شرقی شهر سبزوار، مصلی شهر در قرون گذشته بوده است که جهت برگزاری نمازهای جمعه و اعیاد مورد استفاده قرار می گرفته و مشتمل بر چهارتاقی اصلی (فضای مرکزی) با گنبدی بر فراز آن و ایوانی بزرگ در جلوی بنا است. مساحت مصلی دویست وچهل و دو متر مربع می باشد و فضایی در حدود یک هکتار در اطراف مصلی واقع شده که دیوار چینی کوتاهی دارد. مصلای آجری سبزوار فاقد کتیبه و سنگ نبشته و تزیینات است. زیر سقف رسمی بندی شده و  مانند سقف مقبره ارسلان جاذب در سنگ بست مشهد، سقف مسجد ماراندیز شور در نزدیکی بجستان و سقف مقبره سید ناصر در قریه چشم، سقف ضربی جناغی آن رسا و بلند و به وسیله آجرهای خفته- راسته پوشش یافته است.  سر در شمالی بنا حدود پانزده متر ارتفاع دارد و نظیر سقف مصلای سبزوار از نظر ظرافت و مهارت در زدن ضربی جناغی در سایر ابنیه خراسان کم نظیر است.

همچنین در طرف شمال مصلی در زاویه شمال غربی بنا پلکان آجری مدوری است که به پشت بام راه دارد. پشت بند سقف در پشت بام برای استحکام ضربی سقف بسیار ماهرانه و از روی اصول معماری قدیم ساخته شده است. عناصر معماری طرفین ایوان به صورت برجهای نیم استوانه ای نقش پشتیبان پایه های طرفین ایوان و جلوگیری از رانش دیوارهای این قسمت را داشته اند. اگر چه برخی صاحب نظران بنای مصلی را به دوره سربداران نسبت می دهند، اما شیوه ساختمانی آن قابل مقایسه با معماری دوران صفویه است.

بنا به گفته رئیس سازمان میراث فرهنگی استان خراسان رضوی آقای حشمت الله متین فرِ. اين اثر در قرن هشتم هجري قمري به دستور خواجه شمس الدين چشمي با خواجه علي مويد سربداري از امرا» سربداران با باغ آرائي ايراني احداث شد. که طبق بررسیهای بعمل آمده قرار است این اثر به باغ ایرانی تبدیل شود
متين فر اضافه کرد: طرح اين باغ سال 1372 توسط دکتر يعقوب دانشدوست آماده و پس از اجرايي شدن در اسفند همان سال درختکاري شد.
وي اظهار داشت: با گذشت 16 سال از آغاز اقدامات مرمت و مطالعات باستان شناسي اکنون بقاياي معماري سر در ورودي مصلي، حوض، اطاق نذورات، مسير تاسيسات آبرساني که با مورهاي سفالي انجام مي گرفته شناسايي حفاظت و خوانا سازي شده است.

6-بقعه امام زاده یحیی

این بنا در تقاطع خیابان اسرار و بیهق شهر سبزوار قرار دارد و مشتمل بر فضای داخلی گنبددار، ایوان و مناره ها و دو فضای ارتباطی است. گنبد بنا چهارده متر ارتفاع دارد و با کاشی های زیبای فیروزه ای رنگ تزیین شده است. ارتفاع ایوان شمالی ۵۰/۱۴ متر است. دو مناره با ارتفاع بیست و نه متر در دو طرف در ورودی خیابان اسرار قرار دارد. تمام سطح مناره ها با کاشی نره الوان زینت یافته و تمام کاشی سردر بین دو مناره نیز کاشی خشتی تازه است که در سال ۱۳۸۰ قمری ساخته شده است. علاوه بر این در پشت بام امام زاده در جنوب گنبد روی دیوار کنار خیابان اسرار نمای دو ستون کاشی کاری مانند دو مناره کوچک ساخته شده است. 

همان طور که گفته شد بنای امام زاده دو راهرو ورودی دارد. راهروها یکی راه دسترسی از خیابان اسرار است که راهرو کوتاه تر است و به ایوان مقبره منتهی می شود و دیگری از خیابان بیهق که مردم بیشتر از این در به زیارت امام زاده می روند و دارای کفشداری است.

حرم امام زاده در ضلع شرقی بنا واقع شده است. در وسط حرم ضریحی است که از آهن و برنج ساخته شده است و حدود هشتاد سال قبل ساخته شده و عمل استاد حاجی غده سبزواری ریخته گر است. البته پیش از این امام زاده ضریح چوبی داشته که از بین رفته است.

بنا بر شواهد مقبره امام زاده یحیی در ابتدا بنای ساده و حجره ای با چهار شاه نشین بوده و بعدها ایوان و دو مناره و گنبد و حجره هایی دیگر بر بنای اصلی مقبره افزوده شده است و چون در حالت کنونی هیچ گونه تاریخ و کتیبه و سنگ نوشته ای حاکی از بنای اولیه این مقبره در محل موجود نیست تاریخ ایجاد بنای حرم امام زاده و ابنیه مجاور آن بر همه نامعلوم است. البته بعضی تاریخ بنای آن را به قرن ششم هجری نسبت داده اند. نماسازی امام زاده از قدمت زیادی برخوردار نیست و همگی در قرن چهاردهم هجری به وجود آمده اند، ولی سبک معماری گنبد خانه و برخی فضاهای داخلی آن از عمر طولانی تری حکایت می کنند

كاروانسراي فرامرز خان ( رباط كانون)

اين بنا در جبهه غربي ميدان زند سبزوار قراردارد. رباط كانون از نوع كاروان سراهاي چهار ايواني است كه به استناد وقف نامه موجود در سال 1291ه. ق توسط حاج فرامرز خان سبزواري جهت استفاده ي زوار حضرت رضا(ع) در كنار شاهراه خراسان ساخته شده است. ورودي اين رباط از بخش جنوبي و از طرق يك هشتي به ايوان جنوبي منتهي مي گردد. صحن رباط روباز بوده و علاوه به چهار ايوان اصلي غرفه هايي نيز مشرف بر صحن ساخته شده است . در انتهاي غرفه ها حجره هايي تعبيه شده كه در پشت اتاق هاي شمالي, ‌شرقي و غربي سالنهايي طويل جهت مال بند يا طويله در نظر گرفته شده است.

باغ اسكويي

باغ و عمارت موسوم به ( اسكويي) در فاصله 4 كيلومتري غرب شهر سبزوار و در روستاي
 ( ابارش) واقع است مجموع مساحت اين امكان ده هكتار بوده و عمارت آن در ميان باغ ساخته شده است. عمارت مزبور در دو طبقه مشتمل بر هشتي, حوضخانه, آب انبار, مطبخ, بادگيرخانه و ... مي باشد و طبقه اول از فضاهايي مانند تالار ستوندار شرقي و شمالي, تالار پذيرايي , حجره هاي نشيمن و ... تشكيل شده است.

از جمله عناصر تزئيني اين بنا مي توان به آجر كاريهاي نماي بنا, گچبري قسمتهاي سرستونها, طاق حوضخانه و نقاشي بر روي گچبريهاي حوضخانه اشاره نمود. قدمت اين باغ و عمارت ميان‌ آن متعلق به دوره قاجار و مالك آن نيز خاندان اسكويي است.

مسجد خسرو شير

اين مسجد به ( منار مسجد) معروف است و در 200 متري روستاي خسرو شير در صد كيلومتري شمال غربي سبزوار واقع گرديده است.

آنچه از اين بنا باقي مانده تنها بخشي از ايوان جنوبي آن است كه تزئينات گچي و كتيبه هاي پخته و زيباي ديوارهايش از عظمت و اهميت آن در دوره آباداني و رونق حكايت مي كنند. سبك معماري مسجد از نوع مساجد دو ايواني است كه احتمالا در اوايل قرن هفتم هجري همزمان با مساجد فريومد و گناباد ساخته شده و در دوره هاي بعدي مرمت شده و قسمت هايي به ان الحاق شده است.

گردشگاهها و اماکن تفریحی سبزوار

باغ ملي, خيابان اسد آبادي ( 5/1 هكتار) پارك امام رضا, 5/6 هكتار پارك شهر بازي, ميدان دكتر شريعتي پارك جنگلي شمال شهر, 70 هكتار پارك ارم, خيابان طالقاني ( 7 هكتار) رودخانه ششتمد , شهر ششتمد رودخانه ريوند, 35 كيلومتري سبزوار روستاي ريوند رودخانه دلير,‌25 كيلومتري شمالي غربي سبزوار طبيعت جغتاي, شهر جغتاي شمال باختري سبزوار

مناظر طبيعي طبس,كوهپايه هاي روستاي طبس طبيعت روستاي بلاش آباد, شمال سبزوار طبيعت روستاي نشيب, روستاي نشيب بخش خوشاب طبيعت روستاي استاج, بخش روداب 50 كيلومتري 50 جنوب سبزوار

 

آخرین اخبار از ثبت آثار باستانی سبزوار در فهرست ملی


 آثار ملي
رئيس اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري سبزوار گفت: 10 اثر تاريخي و باستاني ديگر اين شهرستان در رديف آثار ملي کشور به ثبت رسيد. علي فرخي در گفتگو با ايرنا اين آثار را شامل محوطه تاريخي کاهک، مساجد بهمن آباد و سرسنگ، بقاياي قلعه کهنه نامن، آب انبارهاي سرسنگ و بهمن آباد، تپه حيدر و امامزادگان قاسم سيرغان و آزادمنجير اين شهرستان اعلام کرد. وي افزود: اين آثار ثبت شده در روستاهاي بخشهاي مرکزي، داورزن و جوين اين شهرستان قرار دارند. اين مسوول با اشاره به وجود 700 اثر تاريخي شناسايي شده اين شهرستان اظهار داشت: بسياري از بناهاي تاريخي سبزوار قابليت ثبت شدن را دارند. وي بيان کرد: تاکنون بيش از 100 اثر تاريخي شهرستان سبزوار در فهرست آثار ملي کشور قرار گرفته است. قدمت آثار تاريخي و باستاني سبزوار مربوط به دوران قبل از تاريخ، پيش و بعد از اسلام و معاصر است.